Personenvennootschappen tegen het licht

In december 2009 heeft de Tweede Kamer het wetsvoorstel Personenvennootschappen aangenomen. Het voorstel ligt nu bij de Eerste Kamer. De nieuwe wet gaat niet eerder in dan 1 januari 2011.

Wie krijgen er met de Wet Personenvennootschappen te maken?
Voor eenmanszaken en bv´s heeft de Wet personenvennootschappen geen consequenties. De wet heeft wel gevolgen voor de vennootschap onder firma (vof), commanditaire vennootschap (cv) en voor openbare maatschappen. Deze worden bij invoering van de wet automatisch omgezet in ‘openbare vennootschappen’. In het wetsvoorstel is geregeld dat de personenvennootschappen in hun huidige vorm vervallen. Hiervoor in de plaats komen de:

1. Stille vennootschap.
2. Openbare vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid (OV). 
3. Openbare vennootschap met rechtspersoonlijkheid (OVR).     
4. Commanditaire vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid. 
5. Commanditaire vennootschap met rechtspersoonlijkheid (CVR).  
             

Wat gaat er veranderen?
Het onderscheid tussen bedrijf (in een vof of cv) en beroep (in een maatschap) vervalt met de wet personenvennootschappen. Er komt een duidelijk onderscheid tussen openbare en stille vennootschappen. Een belangrijk criterium voor openbaarheid is of er op een 'duidelijke wijze naar buiten wordt getreden'. Bijvoorbeeld door een gemeenschappelijke handelsnaam te voeren. 

1. De stille vennootschap
Een stille vennootschap is een samenwerkingsverband dat niet onder een gemeenschappelijke naam naar buiten treedt. De vennootschap is het best te vergelijken met de huidige stille maatschap en is niet wezenlijk anders. Wel komt er een afgescheiden vermogen. Dat wil zeggen dat zakelijke schuldeisers zich (met voorrang op de privé-schuldeisers) kunnen verhalen op zakelijke eigendommen. Daarnaast hoeft de vennootschap contractuele afspraken pas na te komen als een vennoot, die naar buiten toe optreedt, hiervoor een volmacht heeft van de andere vennoten.

2. De openbare vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid (OV)
De openbare vennootschap is te vergelijken met de huidige vennootschap onder firma en het commanditaire vennootschap. Daarnaast zal ook de openbare maatschap (de maatschap die wel onder een gemeenschappelijke naam naar buiten treedt) straks een openbare vennootschap zijn.

Toe- en uittreden
Nieuw is dat de vennootschap blijft bestaan bij het toe- en uittreden van vennoten, tenzij het tegendeel in de overeenkomst is opgenomen. Dit geldt ook bij het failliet gaan van een vennoot. In deze gevallen worden de zogenaamde 'verblijvings-, toebedelings- en voortzettingsbedingen' in vennootschapsovereenkomsten overbodig. De vennoot die uittreedt, blijft persoonlijk verbonden voor de verbintenissen die zijn aangegaan met derden, in de periode dat hij vennoot is geweest. De verjaringstermijn is vijf jaar vanaf het moment van uitschrijving in het Handelsregister.

Hoofdelijke aansprakelijkheid
Alle vennoten van een openbare vennootschap worden in de nieuwe regeling hoofdelijk aansprakelijk, behalve de commanditair vennoot. Het maakt hierbij niet uit of de openbare vennootschap rechtspersoonlijkheid heeft of niet (!). Deze regeling geldt nu al voor de vennootschap onder firma.

Door de wet personenvennootschappen zullen dienstverleners en beroepsbeoefenaren die nu nog in een openbare maatschap werken (zoals advocaten, notarissen, accountants, tandartsen en apothekers) gaan samenwerken in een openbare vennootschap met een hoofdelijke aansprakelijkheid. Dit is een behoorlijke verzwaring van de aansprakelijkheid. Het kan een reden zijn om de openbare vennootschap om te zetten in een besloten vennootschap.

3. De openbare vennootschap met rechtspersoonlijkheid (OVR)
De belangrijkste wijziging in de wet personenvennootschappen is dat de openbare vennootschap ook rechtspersoonlijkheid kan krijgen. De vennoten blijven echter wel hoofdelijk aansprakelijk. Voordeel is dat de vennootschap zelf eigenaar kan worden van goederen (zoals bedrijfswagens of een bedrijfspand) en zelf een contract kan afsluiten. Om rechtspersoonlijkheid te krijgen moet de vennootschapsakte in een notariële akte worden opgenomen, inclusief de goederen die tot de vennootschappelijke gemeenschap behoren.

4. De commanditaire vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid
De commanditaire vennootschap is  een openbare vennootschap die, naast een of meer gewone vennoten, een of meer commanditaire vennoten heeft. Voor de commanditaire vennoten gelden dezelfde regels als op dit moment.

5. De commanditaire vennootschap met rechtspersoonlijkheid (CVR)
Ook de commanditaire vennootschap kan onder dezelfde voorwaarden als de openbare vennootschap rechtspersoonlijkheid krijgen.

OVR of BV?
Volgens de nieuwe regeling is het betrekkelijk eenvoudig om een openbare vennootschap om te zetten in een BV. De belangrijkste reden om dit te doen, zal vaak de beperkte aansprakelijkheid voor bestuurders en aandeelhouders in een BV zijn. De omzetting naar een BV heeft echter wel fiscale gevolgen. Laat u daarom altijd goed adviseren.

Fiscale gevolgen nieuwe wet
Naar verwachting zal er fiscaal weinig veranderen. De fiscale transparantie van de inkomstenbelasting en de vennootschapsbelasting blijft gehandhaafd. Het kiezen voor rechtspersoonlijkheid (OVR) heeft hierop geen invloed. 

Op het moment dat er meer bekend is over de datum waarop de Wet personenvennootschappen in werking treedt, zal er meer informatie volgen. Ook zullen de Kamers van Koophandel dan seminars gaan organiseren over dit onderwerp.